Ôn tập chương 5 - Sóng ánh sáng
I – TÁN SẮC ÁNH SÁNG
Sự tán sắc ánh sáng là sự phân tách một chùm ánh sáng phức tạp thành các chùm sáng đơn sắc
- Ánh sáng đơn sắc: là ánh sáng không bị tán sắc khi đi qua lăng kính
- Ánh sáng trắng: là hỗn hợp của ánh sáng đơn sắc có màu từ Đỏ đến Tím
- Chiết suất của thủy tinh đối với các ánh sáng đơn sắc có màu khác nhau thì khác nhau: n=cv
- Vận tốc truyền ánh sáng trong các môi trường của ánh sáng đơn sắc là khác nhau:
+ vđỏ > vcam > vvàng > vlục > vlam > vchàm > vtím
+ nđỏ < ncam < nvàng < nlục < nlam < nchàm < ntím
+ Dđỏ < Dcam < Dvàng < Dlục < Dlam < Dchàm <Dtím
Chú ý:
+ Khi ánh sáng truyền từ môi trường này sang môi trường khác thì tần số không thay đổi, bước sóng và vận tốc ánh sáng thay đổi
+ Bước sóng trong môi trường có chiết suất n: λ=λckn
II – GIAO THOA ÁNH SÁNG
Hiện tượng giao thoa ánh sáng là bằng chứng thực nghiệm khẳng định ánh sáng có tính chất sóng.
1. Giao thoa ánh sáng đơn sắc
- Khoảng vân: i=λDa
- Vị trí vân sáng trên màn: {d2−d1=kλxs=ki=kλDa
- Vị trí vân tối trên màn: {d2−d1=(k+12)λxt=(k+12)i=(k+12)λDa
- Số vân sáng – tối trên màn:
+ Cách giải đại số:
−L2≤xM≤L2↔⟨−L2≤ki≤L2→{−L2i≤k≤L2ik∈Z(1)−L2≤(k+0,5)≤L2→{−12−L2i≤k≤−12+L2ik∈Z(2)
(1): xác định số vân sáng
(2): xác định số vân tối
+ Cách giải nhanh:
* Số vân sáng: NS=2[L2i]+1 , trong đó: [L2i] là phần nguyên của L2i
Ví dụ: [L2i]=[3,7]=3
* Số vân tối:
Nếu phần thập phân của L2i<0,5thì Nt=NS−1
Nếu phần thập phân của L2i≥0,5thì Nt=NS+1
2. Giao thoa 2, 3 ánh sáng
- Khi 2 vân sáng của hai bức xạ trùng nhau (vân sáng cùng màu với vân sáng trung tâm) thì: xS1=xS2→k1λ1Da=k2λ2Da→k1λ1=k2λ2
→k1k2=λ2λ1 (Phân số tối giản)
- Vị trí vân sáng trùng nhau của 3 bức xạ:
→x1=x2=x3↔k1λ1=k2λ2=k3λ3
3. Giao thoa ánh sáng trắng
Cho vị trí x bất kì:
+ Xét tại x có số vân sáng trùng nhau:
{x=kλDaλmin≤λ≤λmax→axλmaxD≤k≤axλminD
+ Xét tại x có số vân tối trùng nhau:
{x=(k+12)λDaλmin≤λ≤λmax→axλmaxD≤k+12≤axλminD
- Bề rộng quang phổ bậc k:
Δx=xdk−xtk=kλdDa−kλtDa=(λd−λt)kDa
- Sự chồng chập quang phổ:
Đoạn chồng chập quang phổ bậc n với quang phổ bậc k (k<n)
Δx=xdk−xtn=kλdDa−nλtDa=(kλd−nλt)Da
III – CÁC LOẠI QUANG PHỔ
IV – CÁC LOẠI TIA

V – THANG SÓNG ĐIỆN TỪ
