Phương pháp giải bài tập phản ứng tách nước của ancol

Phương pháp giải bài tập phản ứng tách nước của ancol MÔN HÓA Lớp 11 với nhiều phương pháp giải nhanh kèm bài tập vận dụng
(422) 1407 29/07/2022

I. PHẢN ỨNG TÁCH NƯỚC TẠO ETE

- Phản ứng ete hóa xảy ra ở 140oC, xúc tác H2SO4 đặc

ROH+ROHH2SO4140oCROR(ete)+H2O

Ví dụ: 2C2H5OH H2SO4140oCC2H5-O-C2H5 + H2O

                                    (đietyl ete)      

+ nH2O=nete=0,5.nancolphản ứng

+ Số ete thu được khi có n ancol tham gia phản ứng là: n(n+1)2

II. PHẢN ỨNG TÁCH NƯỚC TẠO ANKEN

- Phản ứng tách nước tạo anken xảy ra ở 170oC, xúc tác H2SO4 đặc

* Quy tắc tách Zai-xép: Khi tách HOH ra khỏi ancol, nhóm –OH ưu tiên tách ra cùng với nguyên tử H ở nguyên tử C có bậc cao hơn.

Ví dụ: CH3CH2CH(OH)CH3H2SO4, 170oCH2O{CH3CH=CHCH3(spc)CH3CH2CH=CH2(spp)

- Phản ứng dùng điều chế anken từ ankanol.

CnH2n+2OH2SO4170oCCnH2n+H2O

C2H5OHH2SO4170oCC2H4+H2O

Chú ý:

+ nancol phản ứng = nanken = nH2O

+ Nếu ancol tách nước tạo anken => ancol no đơn chức, mạch hở.

* Phương pháp giải

1. Ancol tách nước tạo ete

+ Hỗn hợp 2 ancol tách nước tạo 3 ete, 3 ancol tách nước tạo 6 ete

+ Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng có : mancol = mete + mnước

+   nete = nnước = 12.nancol

+ Các ete có số mol bằng nhau thì các ancol cũng có số mol bằng nhau

+ Tổng số nguyên tử cacbon trong ancol bằng số nguyên tử trong ete

2. Ancol tách nước tạo anken

+ Ancol tách nước tạo 1 anken duy nhất thì ancol đó là ancol no đơn chức, bậc 1

+ Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng có: mancol = manken + mnước 

+  nancol = nanken = nnước 

+ Hỗn hợp X gồm 2 ancol tách nước thu được hỗn hợp Y gồm các olefin thì lượng CO2 thu được khi đốt cháy X bằng khi đốt cháy Y

* Ancol X tách nước trong điều kiện thích hợp tạo sản phẩm hữu cơ Y thì

+ Nếu tỉ khối của Y so với X nhỏ hơn 1 thì Y là anken và dY/ X = 14n14n+18

+ Nếu tỉ khối của Y so với X lớn hơn 1 thì Y là ete và dY/ X = 2R+16R+17

(422) 1407 29/07/2022