Kiểu dữ liệu bản ghi dùng để mô tả hay lưu trữ các đối tượng có cùng một số thuộc tính (thông tin), mà các thuộc tính có thể có các kiểu dữ liệu khác nhau.

Kiểu dữ liệu bản ghi dùng để mô tả hay lưu trữ các đối tượng có cùng một số thuộc tính cần quản lý mà các thuộc tính có thể có các kiểu dữ liệu khác nhau. Đối với kiểu mảng thì dùng để mô tả các đối tượng có cùng thuộc tính nhưng kiểu dữ liệu giống nhau. Vì vậy không thể dùng bản ghi để thay thế mảng.

Cấu trúc tham chiếu đến một trường trong bản ghi là: sinh_vien.ho_ten;

Kiểu bản ghi là một kiểu dữ liệu có cấu trúc. Mỗi bản ghi mô tả một đối tượng, mỗi bản ghi có thể gồm một số thành phần gọi là trường, mỗi trường mô tả một thuộc tính của đối tượng. Giống như kiểu mảng, các trường tạo thành một bản ghi có thể có các kiểu dữ liệu khác nhau.

Trong ngôn ngữ lập trình Pascal, có thể gán giá trị cho bản ghi bằng cách:

+ Gán giá trị cho từng trường: có thể thực hiện bằng lệnh gán hoặc nhập từ bàn phím

+ Dùng lệnh trực tiếp: nếu A. B là hai bản ghi cùng kiểu, ta có thể gán giá trị của B cho A bằng câu lệnh A:= B;

Cấu trúc khai báo kiểu bản ghi:

Type = record

: ;

…

: ;

End;

Vậy đáp án ở đây là A

Type CanBo = Record

HoTen : String[30] ;

Namsinh : Integer;

Diachi : String[100] ;

MucLuong : Real ;

PhuCap : Real;

End;

Để gán giá trị cho trường có thể thực hiện bằng lệnh gán giá trị cụ thể hoặc nhập từ bàn phím (readln).

Trong kiểu dữ liệu bản ghi, mỗi bản ghi thường dùng để mô tả hay lưu trữ các đối tượng có cùng một số thuộc tính cần quản lý mà các thuộc tính có thể có các kiểu dữ liệu khác nhau.

Mảng là kiểu dữ liệu biểu diễn một dãy các phần tử thuận tiện cho truy cập đến phần tử bất kì. Theo cú pháp Tên mảng[chỉ số];

Các cách khai báo mảng hai chiều:

+ Cách 1: Trực tiếp

Var : array [kiểu chỉ số hàng, kiểu chỉ số cột] of ;

+ Cách 2: Gián tiếp

Type : array [kiểu chỉ số hàng, kiểu chỉ số cột] of ;

Var : ;

Tham chiếu (truy cập) đến một phần tử bất kì trong mảng.

Cú pháp: Tên mảng[chỉ số];

Var a : array[0..50] of real ; {khai báo mảng a}

k := 0 ; {gán chỉ số 0 cho k}

for i := 1 to 50 do {vòng lặp chạy từ 1 đến 50}

if a[i] > a[k] then k := i ; {kiểm tra từ phần tử thứ 2 đến phần tử 50 so sánh với phần tử đầu và đưa ra chỉ số lớn nhất}

Cấu trúc khai báo mảng trực tiếp:

Var : array [kiểu chỉ số] of ;

Trong đó:

+ Kiểu chỉ số thường là một đoạn số nguyên liên tục có dạng n1..n2 với n1, n2 là các hằng hoặc biểu thức nguyên xác định chỉ số đầu và cuối (n1 ≤ n2).

+ Kiểu phần tử là kiểu của các phần tử trong mảng.

Chỉ số của mảng không nhất thiết bắt đầu từ 1 tùy theo người lập trình. Xâu kí tự cũng có thể xem như mảng một chiều, mỗi phần tử là một kí tự. Trong lập trình có thể xây dựng mảng nhiều chiều. Và không có giới hạn cụ thể về độ dài của mảng.

Để khai báo số phần tử của mảng trong Pascal (kiểu chỉ số), người lập trình cần khai báo chỉ số bắt đầu và kết thúc của mảng. Kiểu chỉ số thường là một đoạn số nguyên liên tục có dạng n1...n2 với n1, n2 là các hằng hoặc biểu thức nguyên xác định chỉ số đầu và cuối (n1 ≤ n2).

Mảng một chiều là một dãy hữu hạn các phần tử cùng kiểu. Mảng được đặt tên và mỗi phần tử của nó có một chỉ số. Để mô tả ta cần xác định kiểu của các phần tử và cách đánh số các phần tử của nó.

Trong mô tả xâu có thể bỏ qua phần khai báo độ dài, khi đó độ dài lớn nhất của xâu sẽ nhận giá trị ngầm định là 255.

Thủ tục chuẩn Insert(S1,S2,vt) thực hiện chèn xâu S1 vào S2 bắt đầu từ vị trí vt.

Hàm Length(s) là hàm cho biết độ dài của xâu s (số kí tự có trong xâu bao gồm cả dấu cách, dấu -, các dấu đặc biệt).

Xâu ‘tinhoc ’ có 7 kí tự nên kết quả chương trình là 7.

Đoạn chương trình trên dùng để in từng kí tự ra màn hình theo thứ tự ngược, sử dụng vòng lặp chạy từ kí tự cuối về kí tự đầu. Mỗi lần chạy in ra một kí tự.

Cấu trúc khai báo kiểu xâu

Var : string [độ dài lớn nhất của xâu];

Trong đó: Biến xâu được đặt theo quy tắc đặt tên trong Pascal.

Độ dài xâu có thể có hoặc không, độ dài lớn nhất không quá 255 kí tự.

+ Câu lệnh Delete(S,7,8); có nghĩa là xóa 8 kí tự trong xâu S bắt đầu từ vị trí thứ 7 -> xâu S còn lại sau khi thực hiện lệnh là ‘Ha Noi’

+ Câu lệnh Insert(‘Mua thu’, S, 1); có nghĩa là chèn xâu ‘Mua thu’ vào xâu S trên tại vị trí thứ nhất -> giá trị biến S sau khi thực hiện xong chương trình là ‘Mùa thu Ha Noi’.

Trong khai báo trên, chương trình dịch Pascal sẽ cấp phát 22 byte bộ nhớ cho các biến

Biến x nhận giá trị nguyên trong đoạn [-300 ; 300], kiểu dữ liệu phù hợp nhất để khai báo biến x là Integer

Biến X nhận giá trị là 0.7. Khai báo đúng là var X: real;

Biến X có thể nhận các giá trị 1; 100; 150; 200 và biến Y có thể nhận các giá trị 1; 0.2; 0.3; 10.99. Khai báo đúng nhất là Var X: byte; Y: real;

Biến x có thể nhận các giá trị -5, 100, 15, 20. Kiểu dữ liệu phù hợp với biến x là Integer

Bộ nhớ sẽ cấp phát cho các biến tổng cộng 12 byte

Trong 1 chương trình, biến M có thể nhận các giá trị: 10, 15, 20, 30, 40, và biến N có thể nhận các giá trị: 1.0 , 1.5, 2.0, 2.5 , 3.0. Khai báo đúng là Var M: Word; N: Real;

Trong khai báo biến, danh sách các biến là một hoặc nhiều tên biến, các tên biến được viết cách nhau bởi dấu phẩy (,). Sau từ khóa var có thể khai báo nhiều danh sách biến khác nhau, tức là cấu trúc  : ; có thể xuất hiện nhiều lần.

Ta có a := 100; gán cho a giá trị là 100

b := 30; gán cho b giá trị là 30

x := a div b =100 div 30 =3 (div là phép lấy nguyên)

Ta có:

a mod 3 = 0 → phần dư bằng 0 → a chia hết cho 3

a mod 4 = 0 → Phần dư bằng 0 → a chia hết cho 4

⇒ a chia hết cho 12

Hình vuông có cạnh A với giá trị nguyên -> kiểu nguyên (integer, longint, byte, word). Vì nằm trong phạm vi từ 10 đến 100 nên để tốn ít bộ nhớ nhất ta chọn kiểu word (0 đến 65535).

Trong Turbo Pascal, đang ở cửa sổ chương trình nguồn muốn xem lại màn hình Output ta nhấn tổ hợp phím Alt + F5.

Câu lệnh if A B thì không đưa ra được giá trị nhỏ nhất trong hai biến.

Cấu trúc rẽ nhánh IF THEN , câu lệnh đứng sau THEN được thực hiện khi điều kiện được tính toán và cho giá trị đúng. Nếu sai câu lệnh không được thực hiện.

Đoạn chương trình:

For I:=1 to M do {I chạy trong phạm vi từ 1 đến M}

If (I mod 3 = 0) and (I mod 5 = 0) then {kiểm tra I chia hết cho 3 và cho 5 không}

T := T + I; {Cộng dồn vào tổng}

Cấu trúc câu lệnh While - do có dạng:

While do ;

Ý nghĩa: Câu lệnh được thực hiện khi điều kiện được thỏa mãn. Do vậy mỗi lần thực hiện câu lệnh nó sẽ kiểm tra điều kiện, đúng sẽ thực hiện, sai thì dừng vòng lặp.

Mà điều kiện của bài là S > 108 vì vậy nó sẽ kiểm tra S 108 thì dừng. Trong Pascal S

Mọi quá trình tính toán đều có thể mô tả và thực hiện dựa trên cấu trúc cơ bản là cấu trúc tuần tự, cấu trúc rẽ nhánh, cấu trúc lặp. Tùy theo từng bài toán mà lựa chọn cấu trúc cho hợp lí.

Câu lệnh IF – THEN, sau IF là . Điều kiện là biểu thức lôgic (biểu thức cho giá trị đúng hoặc sai)