Sự phát triển của con người trải qua 5 chế độ xã hội này:

• Xã hội nguyên thuỷ 
• Xã hội chiếm hữu nô lệ 
• Xã hội phong kiến
• Xã hội tư bản chủ nghĩa
• Xã hội Cộng sản chủ nghĩa

Nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi các chế độ khác nhau trong lịch sử là kinh tế.

Ăngghen cho rằng, hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa phát triển từ thấp lên cao qua hai giai đoạn, giai đoạn thấp và giai đoạn cao đó là chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.

Dự thảo Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) đã chỉ ra 8 đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng, đó là một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới.

Xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội hướng tới các giá trị tiến bộ, nhân văn, dựa trên nền tảng lợi ích chung của toàn xã hội hài hòa với lợi ích chính đáng của con người, làm cho xã hội ưu việt hơn, tốt đẹp hơn.

Nước ta đi lên Chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ chiếm hữu nô lệ.

Nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội theo hình thức quá độ gián tiếp từ xã hội tiền tư bản lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua giai đoạn phát triển chế độ tư bản chủ nghĩa.

Thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở nước ta diễn ra ở các kĩnh vực kinh tế, chính trị, tư tưởng và văn hóa và xã hội.

Thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở nước ta diễn ra còn tồn tại nhiều giai cấp và tầng lớp khác nhau thuộc lĩnh vực xã hội.

Thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở nước ta diễn ra còn tồn tại nhiều loại, nhiều khuynh hướng tư tưởng, văn hóa khác nhau thuộc lĩnh vực tư tưởng và văn hóa.

Lịch sử xã hội loài người đã tồn tại 4 kiểu nhà nước, bao gồm các kiểu nhà nước là chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản và xã hội chủ nghĩa, phù hợp với bốn hình thái kinh tế xã hội là chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa.

Kiểu nhà nước chủ nô (chiếm hữu nô lệ) là kiểu nhà nước đầu tiên trong lịch sử xã hội loài người, ra đời trên sự tan rã của xã hội cộng sản nguyên thủy gắn liền với sự xuất hiện sở hữu tư nhân và sự hình thành những giai cấp đầu tiên - giai cấp chủ nô và giai cấp nô lệ.

Nhà nước ra đời khi xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất và mâu thuẫn giai cấp không thể điều hòa được.

Nhà nước mang bản chất giai cấp của giai cấp thống trị vì Nhà nước là bộ máy dùng để duy trì sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác. Sự thống trị xét về mặt nội dung thể hiện ở ba mặt: kinh tế, chính trị, tư tưởng.

Sự thống trị xét về mặt nội dung thể hiện ở ba mặt: kinh tế, chính trị, tư tưởng.

Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân quản lí mọi mặt của đời sống xã hội bằng pháp luật, do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

Bản chất của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc.

Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam có hai chức năng cơ bản là: chức năng đảm bảo an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội; chức năng tổ chức và xây dựng, đảm bảo thực hiện các quyền tự do, dân chủ và lợi ích hợp pháp của công nhân.

Hai chức năng cơ bản trên đây của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam có mối quan hệ hữu cơ và thống nhất với nhau. Trong đo chức năng tổ chức và xây dựng là căn bản nhất và giữ vai trò quyết định.

Hệ thống chính trị là một chỉnh thể các tổ chức chính trị (hợp pháp) thực thi những chức năng nhất định trong xã hội, gồm có:
+ Đảng chính trị: Đảng cầm quyền là lực lượng chủ yếu thực thi quyền lực nhà nước, quyết định chính sách quốc gia. Các đảng khác (trong mô hình hệ thống chính trị có nhiều đảng) đóng vai trò hợp tác, tham gia phản biện, giám sát, kể cả tìm cách hạn chế, ngăn cản hoạt động của đảng cầm quyền nhằm bảo vệ lợi ích của đảng mình.
+ Nhà nước: được cấu thành bởi 3 cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp. Ba cơ quan này thực thi quyền lực nhà nước. Quyền lực nhà nước khác với quyền lực của các tổ chức chính trị khác ở tính “độc quyền cưỡng chế hợp pháp”.
+ Các tổ chức chính trị - xã hội: là những tổ chức của công dân được lập ra nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định, có thể tác động đến việc thực hiện quyền lực của Đảng cầm quyền, Nhà nước để bảo vệ lợi ích của tổ chức mình và lợi ích của các thành viên. Mức độ sự tác động này phụ thuộc vào vị trí, khả năng, nguồn lực của tổ chức đó trong xã hội.

Dân chủ là một hình thức nhà nước gắn với giai cấp thống trị.

Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có bản chất kinh tế - chính trị - tư tưởng - văn hóa - xã hội

Trong các lĩnh vực của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, dân chủ trong lĩnh vực kinh tế có ý nghĩa cơ bản.

Điểm khác biệt của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa với các nền dân chủ trước đó:

Thứ nhất, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là nền dân chủ cho đại đa số nhân dân lao động

Thứ hai, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có cơ sở kinh tế của nó là chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội; còn chế độ dân chủ tư sản có cơ sở kinh tế của nó là chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất.

Thứ ba, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là nền dân chủ mang bản chất của giai cấp công nhân.

Dân chủ trong lĩnh vực kinh tế biểu hiện qua chính sách kinh tế nhiều thành phần, công dân bình đẳng và tự do kinh doanh, làm chủ trực tiếp quá trình sản xuất.

Dân chủ trong lĩnh vực chính trị biểu hiện qua việc viết báo bày tỏ quan điểm về chính sách kinh tế, bầu cử Hội đồng nhân dân, biểu quyết các vấn đề lớn của đất nước.

Sơn Tùng là tác giả của bài hát “Cơn mưa ngang qua”. Điều đó thể hiện tính dân chủ trong lĩnh vực văn hóa.

Chị B nghỉ chế độ thai sản theo Luật lao động là 6 tháng tuổi, việc làm đó thể hiện dân chủ trong lĩnh vực xã hội.

Các hình thức cơ bản của dân chủ là dân chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp.

Các hình thức của dân chủ trực tiếp là trưng cầu dân ý, thực hiện sáng kiến pháp luật, thực hiện các quy ước, hương ước.

Thách thức của tình hình dân số nước ta là quy mô dân số lớn, tốc độ dân số còn tăng nhanh, giảm sinh chưa vững chắc.

Mục tiêu của chính sách giải quyết việc làm là mở rộng thị trường lao động để tạo việc làm cho những người đang thất nghiệp hoặc công việc chưa phù hợp.

Phương hướng của chính sách giải quyết việc làm là thúc đẩy phát triển sản xuất và dịch vụ, khuyến khích làm giàu theo pháp luật, sử dụng hiệu quả nguồn vốn hiện có.

Giải quyết việc là một chính sách xã hội cơ bản, là yếu tố quyết định để phát huy nhân tố con người.

Mục tiêu của chính sách dân số là: Tiếp tục giảm tốc độ gia tăng dân số, sớm ổn định quy mô, cơ cấu dân số và phân bố dân cư hợp lí, nâng cao chất lượng dân số nhằm phát triển nguồn nhân lực cho đất nước.

Một trong những phương hướng của chính sách dân số là nâng cao hiểu biết của người dân về vai trò của gia đình, bình đẳng giới, sức khỏe sinh sản,...

Sự phản ánh các đặc trưng về thể chất, trí tuệ và tinh thần của toàn bộ dân số gọi là chất lượng dân số.

Số người sống trong một quốc gia, khu vực, vùng địa lí kinh tế hoặc một đơn vị hành chính tại thời điểm nhất định gọi là quy mô dân số.

Chỉ số phát triển con người trong tiếng Anh là Human Development Index, viết tắt là HDI.

Sự phân chia tổng số dân theo khu vực, vùng địa lí kinh tế hoặc một đơn vị hành chính là phân bố dân cư.